Expositie 'Het erfgoed van Comenius; de geboorte van Tsjechoslowakije'

In 1918 ontstond Tsjechoslowakije als nieuwe en onafhankelijke staat op de kaart van Europa. Deze gebeurtenis, nu honderd jaar geleden, vormde de aanleiding voor deze overzichtstentoonstelling waarin Comenius op verschillende manieren een rol blijkt te spelen. Deze tentoonstelling is tot stand gekomen in samenwerking met de drie Comenius Musea in Praag, UherskĆ½ Brod en Prerov in TsjechiĆ« en het Tsjechisch Centrum in Rotterdam.

In het kader van deze tentoonstelling wordt een lezingenreeks georganiseerd waarin belangrijke episoden uit deze recente geschiedenis zoals De Praagse Lente en Charta ’77 verder worden uitgediept. Deze tentoonstelling is te zien in het Comenius Museum aan de Kloosterstraat 33 te Naarden van 16 maart tot en met 28 oktober 2018.

‘Ik stel mijn vast vertrouwen op God dat (…) het bestuur uwer aangelegenheden tot u zal wederkeren, o Tsjechisch volk! Comenius schreef deze profetische zin in 1650 toen zijn land definitief onder gezag van de Habsburgse keizer in Wenen kwam. Dat zou tot 1918 duren. In zijn eerste rede voor de Nationale Vergadering van de onafhankelijke republiek Tsjechoslowakije citeerde Tomas G Masaryk als eerste president deze zin. In 1990 haalde president Václav Havel deze zin aan toen Tsjechoslowakije zich van ruim veertig jaar communisme had bevrijd.
Het zijn slechts twee van de voorbeelden hoe de persoon en het werk van Comenius verbonden is met de geschiedenis van Tsjechoslowakije. In de tentoonstelling wordt stil gestaan bij de wortels van de nieuwe staat in een ver verleden. De nieuwe republiek werd in 1938 speelbal van de internationale politiek. Het verdrag van München en de daaropvolgende bezetting door Hitler Duitsland maar ook de communistische periode na het einde van de Tweede Wereldoorlog, hebben de geschiedenis van dit land diepgaand beïnvloed. In Nederland is de Praagse Lente nog niet vergeten evenals Charta ’77 en de val van de muur in 1989 die in Tsjechië de Fluwelen revolutie mogelijk maakte. Onder Václav Havel werd Tsjechoslowakije weer een vrij land waarna in 1993 Tsjechië en Slowakije ieder een eigen weg gingen.
In deze korte maar hevige geschiedenis speelt Comenius op verschillende manieren een rol. Hij is de profeet die de toekomstige vrijheid voorspelt. Hij is ook de man die wijst op het belang van het onderwijs om een rechtvaardige samenleving op te bouwen. Zijn opvattingen over humaniteit inspireerden politici en doen dat nog steeds.
Na de herontdekking van zijn graf in Naarden in 1929 spant de Tsjechische regering zich in om zijn laatste rustplaats in te laten richten tot een waardig mausoleum. In de communistische periode worden zijn persoon en werk ten voorbeeld gesteld. Zijn werk wordt herdrukt en Naarden krijgt van de Tsjechoslowaakse regering een groot standbeeld aangeboden. Als met de Praagse Lente de bewegingsvrijheid toeneemt, bezoeken talloze Tsjechoslowaken zijn graf in Naarden. In Nederland wordt meegeleefd met wat er in Tsjechoslowakije gebeurt. En de verontwaardiging is groot als de inval van het Warschaupact in 1969 een einde maakt aan de Praagse Lente.
Comenius blijkt ook indirect een rol te spelen als blijkt dat enkele voormannen van Charta ’77 eerder het werk van Comenius hebben bestudeerd. In Nederland worden de ontwikkelingen in Tsjechoslowakije gevolgd en zelfs de regering raakt erbij betrokken als Václav Havel wordt voorgedragen voor de prestigieuze Erasmusprijs.
In de tentoonstelling is ook te zien hoe, ongeacht de politieke kleur van de regering, Comenius in de afgelopen honderd jaar, letterlijk in beeld wordt gebracht op postzegels en bankpapier.
Comenius blijkt een persoonlijkheid die mensen aanspreekt en de politiek overstijgt.

De onderwerpen die in de lezingenreeks aan de orde worden gesteld zijn: Comenius als inspiratiebron, Het Tsjechisch Legioen en de onafhankelijkheid van Tsjechosslowakije , Dwarsverbanden tussen Nederland en Tsjechoslowakije via Comenius, De Koude Oorlog en de Praagse Lente, Charta ’77 en Nederland, De Tsjechische undergroud cultuur. Zie voor data de website: www.comeniusmuseum.nl

Activiteiten:
Er zijn lezingen. De eerste is op 25 maart 2018 om 14.00 uur met als titel ‘Comenius als inspiratiebron’, spreker: de heer Hans van der Linde. De middag bestaat uit: lezing - koffie - rondleiding. Kosten zonder Museumkaart: € 10,=. Kosten met Museumkaart: € 5,=. Hiervoor krijgt men: toegang tot museum, lezing, koffie en rondleiding. U kunt zich aanmelden via: info@comeniusmuseum.nl of via: 035-694 30 45 (di-zo van 12.00-17.00 uur). Voor de volgende lezingen: zie www.comeniusmuseum.nl.

Comenius Museum:
Het Comenius Museum is een klein cultuurhistorisch museum dat als doel heeft het gedachtegoed van Comenius levend te houden. Het bestaat uit museum en mausoleum waar Comenius begraven ligt.

Praktisch:
De tentoonstelling is te zien van: 16 maart tot en met 28 oktober 2018.
Locatie: Comenius Museum, Kloosterstraat 33, 1411 RS Naarden.
Tel.: 035-694 30 45.
info@comeniusmuseum.nl
Zie ook onze website: www.comeniusmuseum.nl
Openingstijden museum: di-zo van 12.00-17.00 uur.
Gesloten: 27/4, 25/12, 31/12, 1/1 en maandags.
Entree volw.: € 6,= ; Studenten: € 5,= ; Museumkaart/CJP/CKV/Kinderen t/m 12 jaar: gratis.

Praktische informatie

  Van Tot Toelichting
€ 6.00
€ 5.00 student
Gratis toegang   Museumkaart/CJP/CKV/Kinderen t/m 12 jaar

Vanaf Vrijdag 16 maart 2018 tot en met Zondag 28 oktober 2018

Dag Van Tot
Zondag 12:00 17:00
Dinsdag 12:00 17:00
Woensdag 12:00 17:00
Donderdag 12:00 17:00
Vrijdag 12:00 17:00
Zaterdag 12:00 17:00

Kloosterstraat Model.NdtrcItem.HouseNumber
1411 RS, Naarden